Leeftijd schatten bij kittens

Ik krijg vaak vragen over hoe je leeftijd moet schatten bij katten en kittens. Ik begin dan over het kijken naar tandjes enzovoort. Maar eigenlijk doe ik het ook een beetje op gevoel. Ik heb ondertussen al zoveel kittens gezien, vooral ook de ontwikkeling van kittens, dat ik niet alleen naar de tandjes kijk, maar ook naar de oortjes, ogen, lichaamsgrootte en zeker niet onbelangrijk: het gedrag.

 

Gebit

Kittens worden zonder tanden geboren. Na de geboorte komt eerst het melkgebit door, dit wordt later vervangen door een permanent gebit. Tussen twee en vier weken leeftijd komen als eerste de snijtanden (voortanden) door.           

Op drie à vier weken leeftijd volgen de hoektanden, vaak zie je eerst de bovenste doorkomen en daarna de onderste. De premolaren (voorkiezen) in de onderkaak komen tussen de vier en de zes weken leeftijd door. Op acht weken leeftijd is het melkgebit compleet.

Als het kitten 3,5 maand oud is, beginnen de snijtanden met wisselen. Rond de vier à vijf maanden komen ook de permanente hoektanden, premolaren en molaren (kiezen) door. Tussen de vijf en zeven maanden is het volwassen gebit compleet.

leeftijd schattenpng

Navelstreng

Enkele uren na de geboorte begint de navelstreng al in te drogen. Ongeveer na drie tot vijf dagen valt de navelstreng er vanzelf af. Soms duurt het iets langer, dit kan bijvoorbeeld duiden op een navelinfectie.

Ik ben een keer mee geweest naar een nestje kittens dat in een struik hing, de navelstrengen zaten helemaal in de knoop met de plant erbij! Gelukkig konden de navelstrengen los geknipt worden, zodat de kittens uit de knoop gehaald konden worden. Moederpoes wilde waarschijnlijk haar pasgeboren kittens verslepen, maar de (toen) nog natte navelstrengen bleven in de struik hangen, waardoor poes ze niet meer mee kon nemen.

 

Ogen en oren

Rond dag tien gaan de oogjes open. Binnen het nest kan er behoorlijke variatie optreden. De eerste oogjes kunnen na acht dagen al open zijn, terwijl de laatste misschien zijn ogen pas op dag twaalf open doet. De ogen zijn eerst blauw, later veranderen ze van kleur. Dit gebeurt ongeveer rond zes weken leeftijd. Als een kitten acht à negen weken oud is, zijn de ogen de kleur geworden die ze de rest van het leven blijven.

Als er na tien-twaalf dagen nog helemaal geen oogjes open zijn, kan er een andere oorzaak zijn. Het kan zijn dat de oogleden aan elkaar verkleefd zijn door een oogontsteking. Dan is het belangrijk dat de ogen goed schoongemaakt worden met lauwwarm water en wattenschijfjes. In veel gevallen is dit voldoende, soms moet er echter ook behandeld worden met oogzalf.

De oren gaan iets later open, meestal tussen de tien en veertien dagen leeftijd. Vaak reageren de kittens met blazen op onbekende geluiden. Op 6 weken leeftijd staan de oren meestal helemaal rechtop.

 

Gewicht en groei

Bij zwerfkatten kun je het gewicht van een katje minder goed gebruiken om een leeftijd te schatten. Je weet immers niet onder welke omstandigheden het katje (buiten) heeft geleefd. Parasieten en ziekten kunnen de groei remmen, maar ook moeilijke leefomstandigheden voor de moederpoes kunnen van invloed zijn.

Kittens wegen bij de geboorte gemiddeld zo'n 80 à 100 gram. Dit is afhankelijk van de nestgrootte, waarbij kittens kleiner zullen zijn bij een groter nest, maar ook hoe de leefomstandigheden voor de poes tijdens de dracht waren.

Kittens moeten na de geboorte groeien, bij gewichtsafname of niet toenemen in gewicht, betekent dat er iets aan de hand is. Het kan zijn dat een kitten iets mankeert, bijvoorbeeld een navelontsteking of een aangeboren afwijking zoals flatchest. Als er meerdere kittens niet goed groeien, dan kan er sprake zijn van een algemeen probleem.

 Dit kan een probleem van de kittens zijn: hevige parasieten infectie, maar de oorzaak kan ook bij de moederpoes liggen als ze bijvoorbeeld niet voldoende melk heeft.

In het optimale geval zouden kittens zo'n 100 gram per week toenemen, vaak redden zwerfkittens dit niet. We houden bij zwerfkittens aan dat ze na twee weken ongeveer in gewicht verdubbeld moeten zijn en dat dit op vier weken leeftijd ook weer verdubbeld moet zijn.

 20150514_115854jpg

Gedrag

Kittens van enkele dagen oud zijn zo stil mogelijk. Alleen als ze echt honger hebben, beginnen ze met piepen. Dit zorgt ervoor dat ze niet snel ten prooi vallen aan roofdieren, maar dat hun moeder wel weet waar ze zijn. Het eerste reflex bij oppakken, is blazen.

Als de ogen en oren open gaan, gaan de kittens ook op andere omgevingsprikkels reageren.

Vanaf drie weken kunnen kittens interesse in 'vaster' voedsel gaan krijgen, maar de meesten zijn daar nog niet aan toe. Het zuigreflex gaat al wel afnemen. Ook beginnen kittens met hun ontdekkingstocht en gaan ze met elkaar spelen.

Kittens van vier à vijf weken oud eten zacht voer en kunnen zelfstandig plassen en ontlasten. Er zijn zelfs kittens die dit gelijk al netjes op de kattenbak doen, anderen moeten dit nog leren. Ze gaan verder met ontdekken. Ze kunnen alleen nog niet zo goed diepte zien en zijn nog wat onhandig. Het is ook de leeftijd waarop ze leren spinnen als ze geaaid worden.

Tussen de zes en acht weken leeftijd veranderen de onhandige kittens is volwaardige mini-katjes. Ze leren dan ook om harde brokjes te eten.

 

Dit zijn de handvatten die ik gebruik om de leeftijd van een kitten te schatten. Er is geen waterdicht systeem om de leeftijd te bepalen voor een kitten waarbij de geboortedatum onbekend is. Dit is op zich niet erg, daarom is het ook leeftijd 'schatten'.

Dierenarts Michelle van Leeuwen
Algemeen bestuurslid - Veterinaire zaken

michelle zwerfkat 2jpg